TEST 1: HARİTA TEMELLERİ VE ÖLÇEKLER (100 Puan)
Mekânın Sembolik Dilini Anlamak
Soru 1 (10 Puan)
Haritaların çiziminde yeryuvarlağının küresel şeklinin düzleme aktarılması sırasında oluşan hatayı en aza indirmek için kullanılan yönteme ne ad verilir?
- İzohips yöntemi
- Projeksiyon yöntemleri
- Kuş bakışı çizim
- Lejant oluşturma
- Ölçeklendirme
Cevabı Göster
Cevabı Göster
Cevap: B) $1 \text{ cm}$ haritada $500.000 \text{ cm}$ gerçek uzunluğa denk gelir. $500.000 \text{ cm}$ = $5 \text{ km}$'dir. $4 \text{ cm} \times 5 \text{ km} = 20 \text{ km}$.
Soru 3 (10 Puan)
Harita üzerinde kullanılan özel işaretlerin, sembollerin ve renklerin ne anlama geldiğini açıklayan bölüme ne ad verilir?
- Başlık
- Ölçek
- Koordinat
- Lejant (Harita Anahtarı)
- Özel amaç
Cevabı Göster
Cevap: D) Lejant.
Soru 4 (10 Puan)
Aşağıdaki harita türlerinden hangisi, izohips (eş yükselti) eğrileri kullanılarak yeryüzü şekillerini en detaylı gösteren harita türüdür?
- Siyasi harita
- Beşerî harita
- Topografya haritası
- İklim haritası
- Ekonomik harita
Cevabı Göster
Cevap: C) Topografya haritası.
Soru 5 (10 Puan)
Haritadaki ayrıntıyı artırmak ve küçük bir alanı daha büyük göstermek için aşağıdaki ölçeklerden hangisinin kullanılması gerekir?
- $1/1.000.000$
- $1/500.000$
- $1/250.000$
- $1/10.000$
- $1/5.000.000$
Cevabı Göster
Cevap: D) Paydasındaki sayı küçüldükçe ölçek büyür. Büyük ölçekli haritalar daha çok detay gösterir.
Soru 6 (10 Puan)
Harita okuryazarlığı becerisi kazanmış bir kişinin, harita üzerindeki **siyasi sınırların** hangi elemanı kullanarak belirlediğini gösterir?
- Ölçek
- Lejant
- Başlık
- Projeksiyon
- Yön Oku
Cevabı Göster
Cevap: B) Lejant (Harita Anahtarı), tüm sembollerin anlamını (siyasi sınırlar, yollar, şehirler) açıklar.
Soru 7 (10 Puan)
Haritacılıkta, Ekvator ve çevresindeki bölgelerin şeklini doğru korumak için genellikle aşağıdaki projeksiyon türlerinden hangisi tercih edilir?
- Düzlem (Azimutal) projeksiyon
- Silindirik projeksiyon
- Konik projeksiyon
- Topoğrafik projeksiyon
- İzohips projeksiyonu
Cevabı Göster
Cevap: B) Silindirik projeksiyon, Ekvator çevresindeki bölgelerin şeklini en az hatayla gösterir.
Soru 8 (10 Puan)
$1/100.000$ ölçekli bir haritada $1 \text{ cm}^2$ olarak gösterilen bir gölün gerçek alanı kaç $\text{ km}^2$'dir?
- $1 \text{ km}^2$
- $10 \text{ km}^2$
- $100 \text{ km}^2$
- $1000 \text{ km}^2$
- $0.1 \text{ km}^2$
Cevabı Göster
Cevap: A) Ölçek paydası $100.000$'dir. Alanda $100.000 \times 100.000$ oranında küçültülür. $1 \text{ cm}$ haritada $1000 \text{ m}$ ($1 \text{ km}$) demektir. Dolayısıyla $1 \text{ cm}^2$ haritada $1 \text{ km}^2$ demektir.
Soru 9 (10 Puan)
Aşağıdakilerden hangisi bir haritanın **sadece uzunlukları** doğru olarak gösteren (alanları ve şekilleri bozabilen) bir özelliğe sahip olmasının nedeni olabilir?
- Haritanın başlığının olması
- Kullanılan projeksiyon türü
- Harita üzerindeki lejantın renkli olması
- Ölçeğin kesir şeklinde verilmesi
- Çizimin elle yapılması
Cevabı Göster
Cevap: B) Projeksiyon yöntemleri, haritalarda korunan özelliği (uzunluk, alan veya açı) belirler.
Soru 10 (10 Puan)
Büyük ölçekli haritaların, küçük ölçekli haritalara göre temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
- Daha az alanı gösterirler.
- Daha fazla hata oranı barındırırlar.
- Paydasındaki sayı daha büyüktür.
- Daha çok bozulmaya uğramışlardır.
- Yön oku bulunmaz.
Cevabı Göster
Cevap: A) Büyük ölçekli haritalar, daha küçük bir alanı daha büyük ve detaylı gösterirler.