9. SINIF KİMYA 1. DÖNEM 2. YAZILI SINAV PROVASI 3
Bu online test, 1. Dönem 2. Yazılı konularınızı (Atomun Yapısı, Periyodik Sistem ve Kimyasal Türler Arası Etkileşimler) tekrar etmeniz için hazırlanmıştır. Doğru cevapları görmek için seçeneğe tıklayın!
1. Bir atomun proton sayısını bilmek, o atomla ilgili aşağıdaki niceliklerden hangisini tek başına belirlemek için **yeterlidir**?
A) Nötron sayısı
B) Kütle numarası
C) İyon yükü
D) Atom numarası
E) Elektron sayısı
Açıklama: Atom numarası (Z), sadece çekirdekteki proton sayısına eşittir ve atomun kimliğini belirler.
2. Aşağıdaki taneciklerden hangisi hem proton hem de elektron sayısı açısından birbiriyle **izoelektronik** (aynı sayıda elektron) **değildir**?
A) F⁻ ve Ne
B) $\text{Na}^+$ ve $\text{Cl}^-$
C) $\text{Na}^+$ ve $\text{Mg}^{2+}$
D) O²⁻ ve F⁻
E) $\text{Al}^{3+}$ ve Ne
Açıklama: $\text{Na}^+$ (11p, 10e) ve $\text{Mg}^{2+}$ (12p, 10e) izoelektroniktir. Ancak $\text{Na}^+$ (10e) ve $\text{Cl}^-$ (18e) izoelektronik değildir.
3. Bir atomun elektronlarının enerji seviyeleri (katmanları) arasında geçiş yapması sonucu oluşan enerji farklarını açıklayan atom modeli hangisidir?
A) Dalton Atom Modeli
B) Thomson Atom Modeli
C) Bohr Atom Modeli
D) Rutherford Atom Modeli
E) Modern Atom Teorisi
Açıklama: Bohr, elektronların belirli enerji seviyelerinde (katmanlarda) bulunduğunu ve bu seviyeler arası geçişlerde enerji alıp verdiğini (spektrumlar) açıklamıştır.
4. Periyodik sistemde **aynı grupta** (düşey sütun) bulunan elementlerin aşağıdaki özelliklerinden hangisi genellikle **aynıdır**?
A) Atom yarıçapları
B) Katman sayıları
C) Son katmanlarındaki elektron sayıları (Değerlik elektron sayısı)
D) İyonlaşma enerjileri
E) Kütle numaraları
Açıklama: Aynı gruptaki (düşey sütun) elementlerin kimyasal özelliklerini belirleyen değerlik elektron sayıları (son katmandaki elektron sayısı) genellikle aynıdır (Geçiş metalleri hariç).
5. Aşağıdaki elementlerden hangisi periyodik sistemde **Soy Gazlar** (8A grubu) grubunda yer alır?
A) Sodyum (Na)
B) Kripton (Kr)
C) Kalsiyum (Ca)
D) Oksijen (O)
E) Kükürt (S)
Açıklama: Kripton (Kr) 8A grubunda (Soy Gazlar) yer alır. Soy gazlar oda sıcaklığında tek atomlu gaz halindedir ve kararlı yapıdadır.
6. Aşağıdaki periyodik özelliklerden hangisi periyot boyunca (soldan sağa) gidildikçe genellikle **artar**?
A) Atom yarıçapı
B) Metalik özellik
C) Değerlik kabuğu sayısı
D) Elektronegatiflik
E) Çekirdek yükü (Proton sayısı)
Açıklama: Soldan sağa doğru gidildikçe atom yarıçapı küçülürken, elektronegatiflik, iyonlaşma enerjisi ve elektron ilgisi genellikle artar. (Çekirdek yükü her zaman artar, ancak aranan özellik periyodik trenddir.)
7. Aşağıdaki maddelerden hangisi, **iyonik bağlı** bileşik oluşturmaya eğilimlidir?
A) Hidrojen ($\text{H}$) ve Oksijen ($\text{O}$)
B) Karbon ($\text{C}$) ve Klor ($\text{Cl}$)
C) Potasyum ($\text{K}$) ve Kükürt ($\text{S}$)
D) Oksijen ($\text{O}$) ve Kükürt ($\text{S}$)
E) Azot ($\text{N}$) ve Oksijen ($\text{O}$)
Açıklama: İyonik bağ, bir metal (Potasyum - $\text{K}$) ile bir ametal (Kükürt - $\text{S}$) atomu arasında elektron alışverişiyle oluşur. Diğer seçenekler ametal-ametal arasında kovalent bağ oluşturur.
8. Kovalent bağlı bileşikler için aşağıdaki ifadelerden hangisi **yanlıştır**?
A) Genellikle oda sıcaklığında katı, sıvı veya gaz halinde bulunabilirler.
B) Atomlar arasında elektron ortaklaşması sonucu oluşurlar.
C) Erime ve kaynama noktaları iyonik bileşiklere göre genellikle çok yüksektir.
D) İki ametal atomu arasında oluşurlar.
E) Sulu çözeltileri genellikle elektrik akımını iletmez.
Açıklama: Kovalent bağlı bileşiklerin (örneğin su, şeker) erime ve kaynama noktaları, güçlü elektrostatik çekim kuvvetine sahip olan iyonik bileşiklere (örneğin tuz) göre genellikle çok daha düşüktür.
9. $\text{MgCl}_2$ (Magnezyum Klorür) bileşiği ile ilgili, kurulan kimyasal bağ ve bileşiğin formül türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kovalent bağ, Molekül
B) İyonik bağ, İyonik Kristal
C) Metalik bağ, Molekül
D) Kovalent bağ, İyonik Kristal
E) Metalik bağ, İyonik Kristal
Açıklama: Magnezyum ($\text{Mg}$) metal, Klor ($\text{Cl}$) ametaldir. Metal ve ametal arasında elektron alışverişiyle **İyonik bağ** kurulur. İyonik bağlı katılar doğada **İyonik Kristal** (örneğin tuz kristali) yapısında bulunur.
10. Aşağıdakilerden hangisi **güçlü etkileşimler** (kimyasal bağlar) sınıfına girer?
A) London Kuvvetleri
B) Dipol-Dipol Etkileşimleri
C) Kovalent Bağ
D) Van der Waals Kuvvetleri
E) Hidrojen Bağları
Açıklama: Kimyasal türler arası etkileşimler; Atomlar arası etkileşimler (**Güçlü**) ve Moleküller arası etkileşimler (**Zayıf**) olarak ikiye ayrılır. Kovalent, İyonik ve Metalik bağlar güçlü etkileşimlerdir. Diğerleri zayıf etkileşimlerdir.