9. SINIF KİMYA 1. DÖNEM 1. YAZILI: KAPSAMLI ÇALIŞMA NOTLARI
A) Simyadan Kimyaya
Kimya bilimi doğmadan önce, maddeleri birbirine karıştırarak değersiz madenleri altına çevirme veya ölümsüzlük iksirini (ab-ı hayat) bulma çabalarına Simya (Alşimi) denir. Simya bir bilim dalı değildir çünkü:
- Teorik temelleri yoktur.
- Sistematik bilgi birikimi sağlamaz.
- Sadece deneme-yanılma yoluyla ilerler.
• Ebubekir er-Razi: Karıncalardan formik asidi damıtmış, laboratuvar araç gereçlerini geliştirmiştir.
• Cabir bin Hayyan: "Kimyanın babası" sayılır. Damıtma imbiğini (İmbik) bulmuştur.
• Robert Boyle: "Kuşkucu Kimyacı" kitabıyla modern kimyanın kapılarını aralamış, element tanımını yapmıştır.
B) Kimya Disiplinleri
Modern kimya çok geniş bir çalışma alanına sahip olduğu için çeşitli alt dallara ayrılmıştır:
| Disiplin | Çalışma Alanı |
|---|---|
| Analitik Kimya | Maddenin bileşenlerini ve miktarını belirler (Analiz yapar). |
| Biyokimya | Canlı organizmaların yapısındaki kimyasal süreçleri inceler. |
| Fizikokimya | Sıcaklık, basınç ve derişimin kimyasal tepkimelere etkisini inceler. |
| Polimer Kimyası | Plastik, naylon, teflon gibi dev moleküllü maddeleri inceler. |
| Endüstriyel Kimya | Sanayide kullanılan hammaddelerin üretim süreçlerini inceler. |
2. ÜNİTE: ATOM VE PERİYODİK SİSTEM
A) Atom Modellerinin Tarihsel Gelişimi
Atomun yapısı hakkında zamanla gelişen modeller şunlardır:
1. Dalton Atom Modeli (Bilardo Topu):
Atomun parçalanamayan içi dolu bir küre olduğunu savunmuştur. Bugün biliyoruz ki atom parçalanabilir ve içi büyük oranda boştur.
2. Thomson Atom Modeli (Üzümlü Kek):
Atomu artı yüklü bir gövdeye dağılmış eksi yüklü elektronlar olarak tanımlamıştır. Proton ve elektronların homojen dağıldığını sanmıştır.
3. Rutherford Atom Modeli (Güneş Sistemi):
Altın levha deneyi ile atomun merkezinde çok küçük, yoğun ve artı yüklü bir çekirdek olduğunu ispatlamıştır.
4. Bohr Atom Modeli (Yörünge Modeli):
Elektronların çekirdek çevresinde belirli enerji seviyelerinde (yörüngelerde) döndüğünü söylemiştir.
• Yanıcı Madde, Yakıcı Madde, Aşındırıcı (Korozif) Madde, Tahriş Edici Madde ve Radyoaktif Madde piktogramlarını mutlaka görsellerine bakarak çalışın.
B) Atomun Temel Tanecikleri
Atom; proton, nötron ve elektronlardan oluşur.
- Atom Numarası (Z): Sadece proton sayısına eşittir. Elementin kimliğidir.
- Kütle Numarası (A): Proton sayısı + Nötron sayısı toplamıdır.
- İyon Yükü: Proton sayısı - Elektron sayısıdır.
Lisedersleri.com ile Kimya dersinde fark yaratın! Yazılı sınavınızda başarılar dileriz.