9. SINIF COĞRAFYA ÜNİTE TESTİ
MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE HARİTA OKURYAZARLIĞI
Süre: 20 Dakika | Toplam Soru: 10 (Her Soru 10 Puan)
Soru 1 (10 Puan)
Aşağıdakilerden hangisi, yeryüzünün tamamının veya bir bölümünün kuş bakışı görünüşünün, belli bir ölçek dahilinde küçültülerek düzlem üzerine aktarılmasıyla elde edilen coğrafi materyaldir?
- Ölçek
- Projeksiyon
- Lejant
- Harita
- Küre
Cevabı Göster
Cevap: D) Harita
Soru 2 (10 Puan)
Harita çizimlerinde yeryüzünün küresel şeklinden dolayı ortaya çıkan bozulmaları (hata payını) en aza indirmek için kullanılan yönteme ne ad verilir?
- Ölçeklendirme
- Oranlama
- Projeksiyon
- Lejant belirleme
- Izgara sistemi
Cevabı Göster
Cevap: C) Projeksiyon
Soru 3 (10 Puan)
Bir haritada kullanılan sembollerin, renklerin ve çizgilerin ne anlama geldiğini açıklayan, haritanın "alfabesi" olarak bilinen kısım aşağıdakilerden hangisidir?
- Başlık
- Ölçek
- Koordinat sistemi
- Yön oku
- Lejant (İşaretler)
Cevabı Göster
Cevap: E) Lejant (İşaretler)
Soru 4 (10 Puan)
Türkiye, 36° - 42° Kuzey paralelleri arasında yer alır. Bu **matematik konum** bilgisi, Türkiye'nin aşağıdaki özelliklerinden hangisini **doğrudan** belirler?
- Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlaması (Özel Konum)
- Orta Kuşak'ta yer alması ve dört mevsimi belirgin yaşaması
- Komşularıyla olan sınır uzunluğu (Özel Konum)
- Üç tarafının denizlerle çevrili olması (Özel Konum)
- Yeraltı kaynaklarının zenginliği (Özel Konum)
Cevabı Göster
Cevap: B) Matematik konum (paralel aralığı), Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer alarak dört mevsimi belirgin yaşamasını sağlar.
Soru 5 (10 Puan)
Türkiye'nin 26° - 45° Doğu meridyenleri arasında yer alması, aşağıdaki sonuçlardan hangisine **neden olmaz**?
- En doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık yerel saat farkı olması.
- Tamamen Doğu Yarım Küre'de yer alması.
- Aynı anda tek bir ortak saat dilimi kullanılması.
- Güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye doğru küçülmesi.
- Yerel saatin en batıdan en doğuya doğru ilerlemesi.
Cevabı Göster
Cevap: D) Güneş ışınlarının düşme açısının güneyden kuzeye küçülmesi paralellerle (enlemlerle) ilgilidir, meridyenlerle (boylamlarla) değil.
Soru 6 (10 Puan)
Aşağıdakilerden hangisi, Mekânsal Bilgi Teknolojileri (MBT) veya Coğrafi Bilgi Sistemlerinin (CBS/GIS) **temel bileşenlerinden biri** olarak kabul edilmez?
- Donanım (Hardware)
- Veri (Data)
- İklim Tipleri
- Yazılım (Software)
- İnsan (People / Uzman)
Cevabı Göster
Cevap: C) İklim Tipleri, CBS tarafından analiz edilen bir konu olsa da, sistemin çalışması için gerekli olan temel bir bileşen değildir.
Soru 7 (10 Puan)
Aşağıdaki coğrafi konum özelliklerinden hangisi, Türkiye'nin **özel (göreceli) konumu** ile ilgilidir?
- Kuzey Yarım Küre'de yer alması
- Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
- Akdeniz havzasında, Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan noktada bulunması
- Güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla almaması
- Bütün meridyenlerin üzerinden geçmesi
Cevabı Göster
Cevap: C) Asya ve Avrupa'yı bağlama, Akdeniz havzasında bulunma gibi komşu ülkelere, denizlere ve kıtalara göre belirlenen konumlar Özel (Göreceli) Konumdur.
Soru 8 (10 Puan)
Coğrafi Bilgi Sistemlerinde (CBS), yeryüzü üzerindeki bir noktanın enlem ve boylam değerleri ile ifade edilmesi, sistemin hangi temel fonksiyonuna hizmet eder?
- Veri görselleştirme
- Konumsal (Mekânsal) veri toplama
- Nitelik (Öznitelik) veri analizi
- Harita projeksiyonu
- Raporlama
Cevabı Göster
Cevap: B) Enlem ve boylam (koordinatlar), bir varlığın yeryüzündeki 'nerede' olduğunu gösteren konumsal (mekânsal) veridir.
Soru 9 (10 Puan)
Aşağıdakilerden hangisi haritalar üzerinde yer almasına rağmen, haritanın bir elemanı değil, coğrafi bilgiyi aktaran bir **tekniktir**?
- Lejant
- Başlık
- Projeksiyon türü (Konik, Silindirik vb.)
- Ölçek
- Yön oku
Cevabı Göster
Cevap: C) Projeksiyon, küresel yüzeyi düzleme aktarma yöntemidir. Diğerleri ise haritanın okunması için gerekli olan zorunlu çizim elemanlarıdır.
Soru 10 (10 Puan)
Bir haritada 1 cm'lik uzunluğun gerçekte 20 km'ye karşılık geldiğini ifade eden ölçek türü ve oranı aşağıdakilerden hangisidir?
- Çizgi Ölçek (1/2.000)
- Kesir Ölçek (1/200.000)
- Kesir Ölçek (1/2.000.000)
- Çizgi Ölçek (1/20.000)
- Kesir Ölçek (1/20.000.000)
Cevabı Göster
Cevap: C) 20 km = 20 x 100.000 cm = 2.000.000 cm'dir. Bu da Kesir Ölçek olarak 1/2.000.000 şeklinde ifade edilir.
Testi tamamladınız. Başarılar dileriz!
Yorumlar
Yorum Gönder