9. SINIF COĞRAFYA ÜNİTE TESTİ - 5
HARİTA HESAPLAMALARI VE ÖLÇEK
Süre: 20 Dakika | Toplam Soru: 10 (Her Soru 10 Puan)
Soru 1 (10 Puan)
Gerçekte 30 km olan bir yol, harita üzerinde 6 cm olarak gösterilmiştir. Bu haritanın kesir ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?
- 1/5000
- 1/50.000
- 1/300.000
- 1/500.000
- 1/3.000.000
Cevabı Göster
Cevap: D) Hesaplama: (30 km = 3.000.000 cm) 3.000.000 cm / 6 cm = 500.000. Kesir ölçek: 1/500.000.
Soru 2 (10 Puan)
1/10.000.000 ölçekli bir dünya siyasi haritası için aşağıdaki ifadelerden hangisi **kesinlikle** doğrudur?
- Büyük ölçekli bir haritadır.
- Yalnızca karasal alanları gösterir.
- Ayrıntıyı gösterme gücü yüksektir.
- Küçük ölçekli bir haritadır.
- Hata oranı en az olan haritadır.
Cevabı Göster
Cevap: D) Paydası 500.000'den büyük olan haritalar (özellikle dünya haritaları) **küçük ölçekli** kabul edilir.
Soru 3 (10 Puan)
Harita üzerindeki alanları hesaplarken, gerçek alanın küçülme oranı ile harita alanının küçülme oranı arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
- Alan küçülme oranı, uzunluk küçülme oranının karesi kadardır.
- Alan küçülme oranı, uzunluk küçülme oranı ile aynıdır.
- Alan küçülme oranı, uzunluk küçülme oranının yarısı kadardır.
- Bu iki oran arasında ilişki yoktur.
- Alan haritalanamaz, sadece uzunluk haritalanır.
Cevabı Göster
Cevap: A) Gerçek Alan / Harita Alanı = Ölçek Paydasının Karesi'dir. Bu nedenle alan küçülme oranı, uzunluk küçülme oranının karesi kadardır.
Soru 4 (10 Puan)
Aynı alanın gösterildiği iki farklı harita için aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi **yanlıştır**?
- Büyük ölçekli haritanın harita alanı daha büyüktür.
- Küçük ölçekli haritada bozulma (hata oranı) daha fazladır.
- Büyük ölçekli haritanın paydası daha küçüktür.
- Küçük ölçekli haritanın ayrıntıyı gösterme gücü daha yüksektir.
- Büyük ölçekli harita daha fazla detay gösterir.
Cevabı Göster
Cevap: D) Küçük ölçekli haritaların küçültme oranı çok yüksek olduğu için ayrıntıyı gösterme gücü düşüktür.
Soru 5 (10 Puan)
Bir yerin **gerçek alanı** ile **izdüşüm alanı** arasındaki farkın fazla olması, o bölgenin hangi coğrafi özelliği hakkında bilgi verir?
- Ortalama sıcaklığın yüksekliği
- Engebenin fazla olması
- Nüfus yoğunluğunun az olması
- Deniz etkisine açıklık
- Orman alanlarının genişliği
Cevabı Göster
Cevap: B) İzdüşüm alan, yeryüzü şekillerinin düz bir yüzeye (deniz seviyesine) indirgenmesidir. Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın fazla olması **engebenin fazla** olduğunu gösterir.
Soru 6 (10 Puan)
Harita uzunluğu 2 cm, gerçek uzunluğu 40 km olan bir yolun haritası için aşağıdakilerden hangisi **doğrudur**?
- Ölçeği 1/200.000'dir.
- Ölçeği 1/2.000.000'dir.
- Ölçeği 1/4.000.000'dir.
- Ölçeği 1/20.000'dir.
- Ölçeği 1/40.000'dir.
Cevabı Göster
Cevap: B) Hesaplama: (40 km = 4.000.000 cm) 4.000.000 cm / 2 cm = 2.000.000. Ölçek: 1/2.000.000.
Soru 7 (10 Puan)
Aşağıdaki ölçeklerden hangisi, diğerlerine göre çizildiği alanı **en az** küçülttüğü için **en büyük** ölçekli haritayı temsil eder?
- 1/5000
- 1/50.000
- 1/500.000
- 1/5.000.000
- 1/50.000.000
Cevabı Göster
Cevap: A) Ölçeğin paydası küçüldükçe ölçek büyür ve küçültme oranı azalır.
Soru 8 (10 Puan)
Harita üzerindeki 5 cm²'lik bir alan, gerçekte 5 km²'dir. Buna göre, bu haritanın kesir ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?
- 1/10.000
- 1/100.000
- 1/1.000.000
- 1/1000
- 1/500.000
Cevabı Göster
Cevap: B) Hesaplama: Alan Küçülme Oranı = 5 km² / 5 cm² = 1 km² / 1 cm². (1 km = 100.000 cm). Alan oranı (100.000)²'dir. Ölçek Paydası = $\sqrt{10.000.000.000}$ = 100.000. Ölçek: 1/100.000.
Soru 9 (10 Puan)
Çizgi (Grafik) ölçeğin, kesir ölçeğe göre en büyük avantajı nedir?
- Hesaplama gerektirmemesi
- Harita fotokopi ile büyütülüp küçültüldüğünde ölçeğin bozulmaması
- Sadece uzunluk hesaplamasına imkân vermesi
- Alan hesaplaması için daha uygun olması
- Çizilmesinin daha kolay olması
Cevabı Göster
Cevap: B) Harita büyütülüp küçültüldüğünde çizgi ölçek de harita ile orantılı olarak büyüyüp küçülür ve ölçek korunur.
Soru 10 (10 Puan)
Bir yerin izdüşüm alanının gerçek alana eşit olduğu varsayılırsa, bu bölgenin coğrafi yapısı hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılır?
- Çok engebeli bir arazidir.
- Ortalama yükseltisi çok fazladır.
- Dağlık alanlar ve vadiler yaygındır.
- Yüzey şekilleri sade (düz ve alçak) bir arazidir.
- İklimi çok karasaldır.
Cevabı Göster
Cevap: D) Gerçek alan ile izdüşüm alanın eşit olması, arazinin çok az eğime sahip, yani **düz ve sade** olduğunu gösterir.
Test 5/5 tamamlanmıştır. Çalışmalarınızda başarılar!