9. SINIF COĞRAFYA ÜNİTE TESTİ - 4
MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİNİN BİLEŞENLERİ
Süre: 20 Dakika | Toplam Soru: 10 (Her Soru 10 Puan)
Soru 1 (10 Puan)
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) veya Mekânsal Bilgi Teknolojileri (MBT) ile ilgili olarak, CBS'nin temel çalışma prensibini en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
- Harita çizimini hızlandırmak.
- Konuma dayalı veriyi toplama, saklama, analiz etme ve sunma.
- Sadece uydu görüntülerini yorumlama.
- Yalnızca topografik haritalar üretme.
- Çevresel sorunlara kesin çözüm bulma.
Cevabı Göster
Cevap: B) CBS, coğrafi verilerle çalışan entegre bir sistemdir.
Soru 2 (10 Puan)
CBS'nin beş temel bileşeni vardır (Donanım, Yazılım, Veri, İnsan, Yöntem/Süreç). Aşağıdakilerden hangisi, **Veri** bileşenine örnek teşkil eder?
- CBS yazılımını kullanacak coğrafyacı
- Bilgisayarın işlemcisi (CPU)
- Projeksiyon sistemi belirleme kuralları
- Bir arazinin koordinat bilgileri ve nüfus yoğunluğu
- Veri analizi için gerekli formüller
Cevabı Göster
Cevap: D) Koordinat bilgileri (mekânsal veri) ve nüfus yoğunluğu (öznitelik veri) CBS için temel verilerdir.
Soru 3 (10 Puan)
CBS'de mekânsal veriler, konum bilgisiyle beraber, varlığın ne olduğunu, ne zaman oluştuğunu gibi bilgileri de içerir. Bu bilgilere ne ad verilir?
- Vektör veri
- Raster veri
- Öznitelik (Nitelik) veri
- Konumsal veri
- GPS verisi
Cevabı Göster
Cevap: C) Öznitelik (Nitelik) veri, bir varlığın konum dışındaki özelliklerini tanımlar.
Soru 4 (10 Puan)
CBS'de yeryüzündeki noktaları, çizgileri ve alanları (poligonları) kullanarak haritalama yapan model türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Raster Veri Modeli
- Vektör Veri Modeli
- Ağ Veri Modeli
- Grid Veri Modeli
- Tematik Veri Modeli
Cevabı Göster
Cevap: B) Vektör Veri Modeli (nokta, çizgi, alan geometrileri kullanır).
Soru 5 (10 Puan)
Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) uyduları ile Dünya üzerindeki konumumuzu yüksek hassasiyetle belirlememiz, CBS'nin hangi bileşenine ait veri sağlar?
- Yazılım
- Donanım
- Öznitelik Veri
- Konumsal Veri
- Süreç
Cevabı Göster
Cevap: D) Enlem, boylam, yükseklik gibi konum bilgileri **Konumsal Veri** türüdür.
Soru 6 (10 Puan)
Bir şehrin nüfus yoğunluğunu ve kişi başına düşen yeşil alan miktarını hesaplamak için CBS'nin hangi temel yeteneği kullanılır?
- Veri toplama
- Veri saklama
- Veri analizi
- Veri görselleştirme
- Veri girişi
Cevabı Göster
Cevap: C) Hesaplama yapmak, farklı veri katmanlarını birleştirerek yeni bilgi üretmek **Veri Analizi** kapsamındadır.
Soru 7 (10 Puan)
CBS'de uydu görüntüleri ve hava fotoğrafları, veriyi küçük kareler (pikseller) halinde saklar. Bu veri yapısına ne ad verilir?
- Nokta Veri
- Çizgi Veri
- Vektör Veri
- Raster Veri
- Poligon Veri
Cevabı Göster
Cevap: D) Raster Veri (Piksel veya Grid yapılı veri).
Soru 8 (10 Puan)
Aşağıdakilerden hangisi, CBS'nin belediyecilik ve şehir planlaması alanındaki uygulamalarından biri **olamaz**?
- Yeni bir yol güzergahı belirleme
- En uygun okul yerini seçme
- Deprem risk haritaları oluşturma
- Tsunami dalgalarının hızını ölçme
- İçme suyu hatlarının haritasını çıkarma
Cevabı Göster
Cevap: D) Tsunami dalgalarının hızını ölçmek daha çok okyanus bilimleri (oşinografi) ve fizik modellemelerinin işidir; CBS, bu verileri haritalayabilir ancak hızı ölçmez.
Soru 9 (10 Puan)
CBS'de kullanılan ve kullanıcıların haritaları farklı ölçeklerde incelemesine, katmanları açıp kapatmasına olanak tanıyan temel araç aşağıdakilerden hangisidir?
- Modem
- Bilgisayar (Donanım)
- CBS Yazılımı
- GPS cihazı
- Topoğrafya haritası
Cevabı Göster
Cevap: C) Tüm bu işlevler CBS **Yazılımı** (örneğin ArcGIS, QGIS) aracılığıyla gerçekleştirilir.
Soru 10 (10 Puan)
Mekânsal verinin mekânsal olmayan (öznitelik) veriden farkı nedir?
- Mekânsal veri her zaman daha günceldir.
- Mekânsal veri her zaman daha karmaşıktır.
- Mekânsal veri, varlığın dünya üzerindeki **konumunu** (enlem, boylam) ifade eder.
- Mekânsal veri sadece sayısal değerlerden oluşur.
- Mekânsal veri haritalanamaz.
Cevabı Göster
Cevap: C) Mekânsal veri, bir şeyin "nerede" olduğunu belirtirken, öznitelik veri "ne" olduğunu belirtir.
Test 4/5 tamamlanmıştır. Çalışmalarınızda başarılar!