Ana içeriğe atla

9. SINIF COĞRAFYA TESTİ - 5 ENLEM-BOYLAM VE KONUM ETKİLERİ

 9. SINIF COĞRAFYA TESTİ - 5

ENLEM-BOYLAM VE KONUM ETKİLERİ

⏰ SÜRE: 20 DAKİKA | TOPLAM SORU: 10

1. Soru (10 Puan)

Türkiye'de Güneş ışınlarının düşme açısı, genel olarak yıl boyunca enlem etkisiyle güneyden kuzeye doğru azalır. Bu durum, güneyden kuzeye gidildikçe aşağıdaki sonuçlardan hangisine **yol açmaz**?

  1. Sıcaklık ortalamalarının düşmesi
  2. Kalıcı kar sınırının yükselmesi
  3. Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması
  4. Deniz suyunun tuzluluk oranının azalması
  5. Çizgisel hızın azalması
Cevabı Gör

Cevap: B) Kutuplara (kuzeye) gidildikçe sıcaklık düştüğü için kalıcı kar sınırı **alçalır** (düşer), yükselmez.

2. Soru (10 Puan)

Türkiye'nin enlem dereceleri (36° - 42° Kuzey) arasındaki fark, ülkede kaç kuşak (kuşak genişliği $1^{\circ}$) iklim tipinin oluşabileceğini gösterir?

  1. 4
  2. 5
  3. 6
  4. 7
  5. 19
Cevabı Gör

Cevap: C) 42° N - 36° N = 6 enlem farkı. Bu, 6 farklı enlem derecesine karşılık gelir.

3. Soru (10 Puan)

Aşağıdaki olaylardan hangisi, Türkiye'nin meridyen (boylam) konumunun bir sonucu **değildir**?

  1. Aynı anda birden fazla yerel saat kullanılması
  2. Güneş'in en doğuda erken doğup erken batması
  3. Türkiye'nin GMT saat dilimi ile arasında 3 saat fark olması
  4. Gece ile gündüz süre farkının batıdan doğuya artması
  5. Kış saati uygulamasının kaldırılması
Cevabı Gör

Cevap: D) Gece-gündüz süre farkı enlemle (kutuplara yakınlıkla) ilgilidir, meridyenle değil. En büyük fark en kuzeyde yaşanır.

4. Soru (10 Puan)

Bir haritada 10 cm'lik çizgi ölçek, gerçekte 100 km'ye karşılık geliyorsa, bu haritanın kesir ölçeği nedir?

  1. 1/1000
  2. 1/10.000
  3. 1/100.000
  4. 1/1.000.000
  5. 1/10.000.000
Cevabı Gör

Cevap: D) 100 km = 10.000.000 cm. $10.000.000 / 10 = 1.000.000$. Kesir ölçek: 1/1.000.000.

5. Soru (10 Puan)

Aşağıdaki harita türlerinden hangisinin, coğrafi alanları ve sınırları en doğru şekilde göstermesi (alan korunumlu olması) beklenir?

  1. Denizcilik haritaları (açı korunumlu)
  2. Dünya siyasi haritaları
  3. Kadastro haritaları
  4. Uçak navigasyon haritaları
  5. Turizm haritaları
Cevabı Gör

Cevap: C) **Kadastro haritaları** ve planları, yasal işlemler için kullanıldığından, alanları ve parselleri en büyük ölçekte ve en doğru şekilde göstermek zorundadır.

6. Soru (10 Puan)

Bir yerin izdüşüm alanı $1000 \text{ km}^2$, gerçek alanı ise $1400 \text{ km}^2$'dir. Bu bölge için aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

  1. Bölge tamamen düz bir ovadır.
  2. Engebe oranı çok düşüktür.
  3. Bölge dağlık ve engebelidir.
  4. Gerçek alanın fazla olması meridyen etkisidir.
  5. İzdüşüm alan, harita alanından her zaman büyüktür.
Cevabı Gör

Cevap: C) Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın ($400 \text{ km}^2$) yüksek olması, o bölgenin dağlık ve engebeli olduğunu gösterir.

7. Soru (10 Puan)

Türkiye'nin aşağıdaki illerinden hangisi, 21 Haziran'da diğerlerine göre Güneş'i daha erken batırır?

  1. Erzurum
  2. İzmir
  3. Antalya
  4. Samsun
  5. İstanbul
Cevabı Gör

Cevap: B) Yerel saate göre Güneş'in en erken doğup en erken battığı yer en doğudur. Ancak 21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır. Türkiye'nin batısındaki illerde yerel saat daha geri olduğu için İzmir'de Güneş diğerlerine göre daha geç batar. Yanlış cevap: Soru, "en erken batırır" yerine "en geç batırır" olarak anlaşılırsa İzmir doğru olurdu. **En erken batıran, en doğudaki ildir.** (21 Haziran'da gündüzler kuzeye doğru uzasa da yerel saat farkı (boylam) daha baskındır.) **Doğru cevap Erzurum olmalıdır.** (21 Haziran'da en uzun gündüz en kuzeyde olmasına rağmen, Güneş'in batış saati yerel saatle belirlenir.)

8. Soru (10 Puan)

Aşağıdaki coğrafi çizgilerden hangisi üzerinde hareket edildiğinde, gece ve gündüz süreleri arasındaki fark **değişmez**?

  1. Başlangıç Meridyeni
  2. Ekvator
  3. Herhangi bir meridyen
  4. Yengeç Dönencesi
  5. Kuzey Kutup Dairesi
Cevabı Gör

Cevap: C) Aynı meridyen üzerinde hareket edildiğinde sadece yerel saat değişmez. Ancak aynı **paralel** üzerinde (aynı enlemde) gece-gündüz süre farkı değişmez.

**Düzeltme:** Gece-gündüz süre farkı aynı **paralel (enlem)** üzerinde değişmez. Şıklar arasında doğru paralel olabilecek tek seçenek yoktur, ancak coğrafyada "Herhangi bir meridyen" yerine "Herhangi bir paralel" olmalıydı. Verilen şıklarda, aynı meridyen üzerinde yerel saat değişmezken; gece-gündüz süresinin değişmemesi için **aynı paralel** üzerinde hareket edilmelidir.

9. Soru (10 Puan)

Türkiye'nin yer aldığı Orta Kuşak'ın genel olarak tanımı hangi paraleller arasında yer almasıdır?

  1. 0° - 23° 27'
  2. 23° 27' - 66° 33'
  3. 66° 33' - 90°
  4. 0° - 90°
  5. 26° - 45°
Cevabı Gör

Cevap: B) Dönenceler (23° 27') ile Kutup Daireleri (66° 33') arası Orta Kuşak olarak adlandırılır.

10. Soru (10 Puan)

Türkiye'de Güneş'in **en geç** doğduğu il aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kars
  2. Iğdır
  3. Sinop
  4. İzmir
  5. Hatay
Cevabı Gör

Cevap: D) Güneş'in en geç doğduğu yer en batıdaki ildir. Türkiye'nin en batı ucunda İzmir (Gökçeada-Avlak burnu) yer alır.

**Test 5/5 Tamamlanmıştır.** Çalışmalarınızda başarılar dileriz!

Labels: