11. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (AYT Temelli - Test 3/5)
Üçüncü **online kimya testi** bloğumuz **Çözünürlük** ve **Çözeltilerde Derişim Türleri** konularına odaklanmaktadır. **AYT hazırlık** ve **okul sınavı** başarınız için hemen başlayın!
Soru 11:
**Çözünme olayı** ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- "Benzer benzeri çözer" ilkesi, çözünen ve çözücü arasındaki etkileşim türlerini açıklar.
- İyonik bileşikler polar çözücülerde iyi çözünürler.
- Apolar maddeler genellikle apolar çözücülerde iyi çözünürler.
- Çözünme sürecinde çözücü-çözücü, çözünen-çözünen ve çözücü-çözünen etkileşimleri rol oynar.
- Çözücü ile çözünenin aynı fazda olması çözünmenin tek şartıdır.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: E**
Açıklama: Çözünme, katı/sıvı/gaz çözünenlerin sıvı/katı/gaz çözücülerde olmasına bakılmaksızın gerçekleşebilir (örneğin katı $\text{NaCl}$'nin sıvı suda çözünmesi). Aynı fazda olma zorunluluğu yoktur.
Soru 12:
Aşağıdaki moleküllerden hangisinin $\text{CCl}_4$ (Karbon Tetraklorür, Apolar) içinde en iyi çözünmesi beklenir?
- $\text{H}_2\text{O}$ (Su, Polar)
- $\text{NH}_3$ (Amonyak, Polar)
- $\text{CH}_3\text{OH}$ (Metanol, Polar)
- $\text{I}_2$ (İyot, Apolar)
- $\text{NaCl}$ (İyonik)
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: D**
Açıklama: $\text{CCl}_4$ apolar bir çözücüdür. "Benzer benzeri çözer" ilkesine göre, apolar bir madde olan $\text{I}_2$ ($\text{I}-\text{I}$) $\text{CCl}_4$'te en iyi çözünür. Diğerleri polar veya iyoniktir.
Soru 13:
Bir çözeltinin **ppm (milyonda bir kısım)** cinsinden derişimi $25 \text{ ppm}$ olarak verilmiştir. Bu çözeltinin $5 \text{ kg}$'ında kaç miligram $(\text{mg})$ çözünen madde vardır? ($1 \text{ kg} = 10^6 \text{ mg}$)
- $25$
- $100$
- $125$
- $250$
- $1250$
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: C**
Açıklama: $\text{ppm} = (\text{çözünen kütlesi} / \text{çözelti kütlesi}) \cdot 10^6$.
Özellikle su çözeltilerinde $\text{ppm} = \text{çözünen } \text{mg} / \text{çözelti } \text{kg}$ pratik formülü kullanılır.
$\text{mg} (\text{çözünen}) = \text{ppm} \cdot \text{kg} (\text{çözelti})$
$\text{mg} = 25 \cdot 5 = 125 \text{ mg}$
Soru 14:
Belirli bir sıcaklıkta $100 \text{ g}$ suda en fazla $30 \text{ g} \text{KNO}_3$ çözünebilmektedir. Aynı sıcaklıkta $250 \text{ g}$ suda $80 \text{ g} \text{KNO}_3$ çözülerek hazırlanan çözelti için ne söylenebilir?
- Doymamış bir çözeltidir.
- Aşırı doymuş bir çözeltidir.
- Doymuş bir çözeltidir.
- Homojen karışım oluşturmaz.
- Çözünürlük, $32 \text{ g } / 100 \text{ g}$ sudur.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: B**
Açıklama:
1. **Doygunluk Sınırı:** $100 \text{ g}$ suda $30 \text{ g} \text{KNO}_3$ ise, $250 \text{ g}$ suda $(250/100) \cdot 30 = 2,5 \cdot 30 = 75 \text{ g} \text{KNO}_3$ çözünmelidir.
2. **Durum:** Çözeltiye $80 \text{ g} \text{KNO}_3$ eklenmiştir. Çözünmesi gerekenden ($75 \text{ g}$) daha fazla madde içerdiği için bu çözelti **aşırı doymuş**tur (eğer çözünme sağlanabilmişse).
Soru 15:
Aşağıdakilerden hangisi gazların çözünürlüğünü katıların çözünürlüğünden ayıran temel bir özelliktir?
- Basıncın, katıların çözünürlüğüne etkisinin ihmal edilebilir olması.
- Sıcaklık artışının her ikisinin de çözünürlüğünü azaltması.
- Gazların çözünürlüğünün sadece sıcaklığa bağlı olması.
- Katıların her zaman polar, gazların ise her zaman apolar olması.
- Çözücünün türünün sadece katıların çözünürlüğünü etkilemesi.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: A**
Açıklama: **Basınç**, gazların sıvı çözücülerdeki çözünürlüğünü (Henry Yasası) önemli ölçüde artırır. Ancak, katı ve sıvıların çözünürlüğü üzerindeki etkisi ihmal edilebilecek kadar azdır. Bu, ikisi arasındaki en büyük farktır.
**AYT Kimya Derişimler** ve **Çözünürlük** konuları için harika bir tekrar yaptınız! Şimdi dördüncü test bloğu ile **Gaz Yasaları** pratiğine geçelim.