Ana içeriğe atla

11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Konu Anlatımı (Detaylı) 11. sınıf fizik dersinin en önemli ünitelerinden biri olan Kuvvet ve Hareket, hareketin nedenlerini, cisimlerin nasıl hızlandığını ve kuvvetlerin etkilerini inceler.

 

11. Sınıf Fizik Kuvvet ve Hareket Konu Anlatımı (Detaylı)

11. sınıf fizik dersinin en önemli ünitelerinden biri olan Kuvvet ve Hareket, hareketin nedenlerini, cisimlerin nasıl hızlandığını ve kuvvetlerin etkilerini inceler. Bu konu TYT ve AYT fizik sorularında sıkça karşımıza çıkar.


📚 İçindekiler


1. Vektörel ve Skaler Büyüklükler

Fizikte ölçülen büyüklükler skaler ve vektörel olmak üzere ikiye ayrılır.

Skaler Büyüklükler

Yalnızca büyüklüğü olan, yön bilgisi içermeyen fiziksel niceliklerdir.

  • Kütle
  • Zaman
  • Sıcaklık
  • Enerji

Vektörel Büyüklükler

Hem büyüklük hem de yön bilgisi içeren fiziksel niceliklerdir.

  • Kuvvet
  • Hız
  • İvme
  • Yer değiştirme

Vektörler genellikle ok (→) ile gösterilir ve yönleri önemlidir.


2. Hareket ve Temel Kavramlar

Hareket Nedir?

Bir cismin seçilen bir referans noktasına göre konumunun zamanla değişmesine hareket denir.

Konum

Cismin belirlenen referans noktasına göre bulunduğu yerdir.

Yer Değiştirme

Cismin başlangıç ve bitiş konumları arasındaki en kısa vektörel mesafedir.

Alınan Yol

Cismin hareket boyunca kat ettiği toplam mesafedir ve skalerdir.

Hız

Birim zamanda alınan yol olarak tanımlanır.

Ortalama hız formülü:

v = alınan yol / geçen zaman


3. Newton’un Hareket Yasaları

Newton’un 1. Yasası (Eylemsizlik Yasası)

Bir cisme etki eden net kuvvet sıfırsa, cisim duruyorsa durmaya, hareket ediyorsa sabit hızla hareketine devam eder.

Newton’un 2. Yasası

Bir cisme etki eden net kuvvet, cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir.

Formül:

F = m · a

  • F: Kuvvet (Newton)
  • m: Kütle (kg)
  • a: İvme (m/s²)

Newton’un 3. Yasası (Etki-Tepki)

Her etkiye karşılık eşit büyüklükte ve zıt yönde bir tepki kuvveti vardır.


4. Sürtünme Kuvveti

Sürtünme kuvveti, hareket eden ya da hareket etmeye çalışan cisme zıt yönde etki eder.

Sürtünme Kuvvetinin Özellikleri

  • Hareket yönüne zıttır
  • Yüzeyin pürüzlülüğüne bağlıdır
  • Hareketi zorlaştırır

Sürtünme Türleri

  • Statik (durgun) sürtünme
  • Kinetik (hareketli) sürtünme

📌 Özet

Kuvvet ve hareket konusu, fiziğin temelini oluşturur. Vektör kavramları, hareket tanımları ve Newton yasaları iyi öğrenildiğinde hem TYT hem AYT soruları rahatlıkla çözülür.