11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı Soruları (Online Test - Test 5/6)
Beşinci **online Coğrafya testi** bloğumuz, tekrar **Biyomlar** ve **Enerji Akışı** konularına odaklanmaktadır. **Besin piramidi** ve **karasal biyomlar** bilginizi test edin!
Soru 41:
Aşağıdakilerden hangisi, **Tundra Biyomunun** temel özelliklerinden biri olarak kabul edilir?
- Yıl boyunca sıcak ve yağışlı olması.
- Büyük bir biyoçeşitliliğe sahip olması.
- Toprağın yılın büyük bölümünde donmuş (permafrost) olması ve kısa boylu otların bulunması.
- Yağışın yetersiz olduğu, sıcaklık farkının çok az olduğu bölgeler.
- Uzun boylu iğne yapraklı ağaçların yaygın olması.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: C**
Açıklama: Tundra, kutup altı bölgelerde görülen, çok soğuk ve kısa yaz aylarında yüzeysel erimenin olduğu, toprağın altında sürekli donmuş katmanın (permafrost) bulunduğu ve bitki örtüsünün yosun, liken ve cüce çalılardan oluştuğu biyomdur.
Soru 42:
**Besin zincirinde**, enerjinin bir basamaktan diğerine geçerken yaklaşık olarak ne kadarlık bir kısmı aktarılır?
- $\% 1$
- $\% 10$
- $\% 50$
- $\% 75$
- $\% 90$
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: B**
Açıklama: Enerji piramidinde (Besin zinciri), enerjinin sadece yaklaşık **$\% 10$'u** bir trofik seviyeden (beslenme basamağı) diğerine aktarılır. Geri kalanı, ısı enerjisi olarak çevreye dağılır veya metabolik süreçlerde kullanılır.
Soru 43:
**Çöl Biyomunda** yaşayan canlıların (bitki ve hayvan) temel adaptasyon (uyum) özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- Yüksek neme ve soğuk havaya dayanıklılık
- Yıl boyunca bol su tüketimi ve terleme
- Sıcağa ve su kıtlığına dayanıklılık, su depolama
- Hızlı üreme yeteneği ve kısa yaşam süresi
- Derin ve yoğun kök sistemine sahip olma (Yağmur ormanlarına özgü)
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: C**
Açıklama: Çöl biyomu yüksek sıcaklık ve çok az yağışla karakterizedir. Canlılar, suyu etkin kullanma, su depolama (kaktüsler) veya gece aktif olma gibi **sıcağa ve su kıtlığına dayanıklı** adaptasyonlar geliştirmiştir.
Soru 44:
**Orman Biyomlarında**, deniz seviyesinden yukarılara doğru çıkıldıkça bitki örtüsü kuşaklar halinde değişir. Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Sadece toprak türünün değişmesi
- Sadece basınç ve nemin değişmesi
- Yükselti arttıkça sıcaklık ve yağış miktarının değişmesi
- Kalıcı kar sınırının alçalması
- Bitki çeşitliliğinin azalması (Sonuçtur, neden değil)
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: C**
Açıklama: Yükselti arttıkça sıcaklık azalır (her 200 metrede 1 °C), yağış türü ve miktarı değişir. Bitki yaşamını belirleyen en temel iklim faktörleri olan bu koşullardaki değişiklik, bitki örtüsünü de kuşaklar halinde değiştirir (Geniş yapraklı, karışık, iğne yapraklı ormanlar).
Soru 45:
Aşağıdakilerden hangisi, yeryüzündeki **tatlı su ekosistemlerinin** (göller, akarsular) özelliklerinden biri **değildir**?
- pH değeri genellikle 7'nin altındadır (asidik).
- Tuzluluk oranı düşüktür.
- Sıcaklık değişimleri denizlere göre daha hızlıdır.
- Akarsularda suyun hızı, canlı türünü belirler.
- Işığın derinlere ulaşamadığı bölgelerinde fotosentez yavaştır.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: A**
Açıklama: Tatlı suların pH değeri genellikle nötre yakın (pH 6,5 - 8,5 arası) veya hafif alkaliktir. 7'nin altındaki (asidik) pH değerleri asit yağmurları veya bataklıklar gibi özel durumlar için geçerlidir. Genelleme yanlıştır.
Soru 46:
**Azot döngüsünde** denitrifikasyon olayının gerçekleşmesi sonucunda hangi madde atmosfere geri verilir?
- Karbondioksit ($\text{CO}_2$)
- Oksijen ($\text{O}_2$)
- Serbest Azot Gazı ($N_2$)
- Su buharı ($\text{H}_2\text{O}$)
- Nitrat ($NO_3$)
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: C**
Açıklama: Denitrifikasyon bakterileri, topraktaki nitratları tekrar **serbest azot gazına ($N_2$)** çevirerek azotun atmosfere geri dönmesini sağlar ve döngüyü tamamlar.
Soru 47:
Aşağıdaki hayvan türlerinden hangisi, genellikle **Tayga (Boreal) Ormanları Biyomunun** tipik canlılarından biri olarak kabul edilir?
- Deve
- Jaguar
- Penguen
- Ayı (Boz ayı, Grizu) ve Kar Tilkisi
- Zebra
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: D**
Açıklama: Tayga (iğne yapraklı ormanlar) biyomu, sert kışlara dayanıklı, kürk ve kalın yağ tabakasına sahip hayvanları barındırır. Ayılar, kurtlar, geyikler ve kar tilkileri bu biyomun tipik hayvanlarıdır.
Soru 48:
**Biyoçeşitliliğin** korunması için alınması gereken önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi **birincil** öneme sahiptir?
- Sanayileşme hızını yavaşlatmak.
- Endemik türlerin yapay ortamlara taşınması.
- Fosil yakıt kullanımını tamamen yasaklamak.
- Doğal yaşam alanlarını (habitatları) koruma altına almak ve sürdürülebilirliği sağlamak.
- Tarımda kimyasal gübre kullanımını artırmak.
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: D**
Açıklama: Biyoçeşitlilik kaybının en büyük nedeni **habitat kaybıdır**. Bu nedenle, canlıların doğal yaşam alanlarını (ormanlar, sulak alanlar vb.) koruma altına almak ve ekosistem bütünlüğünü sürdürmek en birincil önlemdir.
Soru 49:
Aşağıdakilerden hangisi, bir bölgenin **biyoçeşitliliğini artırıcı** bir etkiye sahiptir?
- Bölgedeki endemik tür sayısının az olması
- İklimin ve yer şekillerinin çeşitli olması
- Sanayi atıklarının su kaynaklarına karışması
- Tek tip tarım (monokültür) uygulamalarının yaygınlaşması
- Orman yangınlarının artması
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: B**
Açıklama: İklim ve yer şekillerinin çeşitliliği, farklı yaşam koşullarını barındırır. Bu durum, farklı koşullara adapte olmuş çok sayıda canlı türünün yaşamasına olanak tanır ve biyoçeşitliliği doğrudan artırır.
Soru 50:
**Su döngüsünde**, suyun atmosferden yeryüzüne sıvı veya katı halde geri dönmesi olayına ne ad verilir?
- Evapotranspirasyon
- Yoğuşma (Kondenzasyon)
- Infiltrasyon (Sızma)
- Yağış (Presipitasyon)
- Buharlaşma (Evaporasyon)
Cevabı Göster
**Doğru Cevap: D**
Açıklama: Yağış (Presipitasyon), bulutlardaki suyun (sıvı veya katı) yerçekimi etkisiyle yeryüzüne düşmesidir (Yağmur, kar, dolu).
**11. Sınıf Biyomlar** ve **Döngüler** bilginizi gözden geçirdiniz. Son test bloğu ile **Çevre Sorunları** ve **Sürdürülebilirlik** konularını kontrol edelim!