10. SINIF TÜRK EDEBİYATI GENEL TEKRAR SINAVI

 

10. SINIF TÜRK EDEBİYATI GENEL TEKRAR SINAVI

25 Soru | Cevaplarınızı işaretleyip en alttaki düğme ile sonucunuzu öğrenin.

---

1. İslamiyet'in kabulünden önceki Türk edebiyatının sözlü ürünleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

A) Koşuk B) Sagu C) Divan D) Sav E) Destan

Doğru cevap C'dir. Divan, İslamiyet sonrası Divan Edebiyatı ürünüdür.

2. Halk hikâyelerinin işlevi ve içeriği düşünüldüğünde, bu türün hangi edebi dönemin özelliklerini taşıdığı söylenebilir?

A) Divan Edebiyatı B) Geçiş Dönemi ve sonrası Halk Edebiyatı C) Tanzimat Edebiyatı D) Fecr-i Âti Topluluğu E) Servet-i Fünûn Edebiyatı

Doğru cevap B'dir. Halk hikâyeleri, destandan modern romana geçişin ürünü olup, Halk Edebiyatı döneminde yaygınlaşmıştır.

3. Aşağıdakilerden hangisi Kutadgu Bilig'in (Yusuf Has Hacip) özelliklerinden biri değildir?

A) Siyasetname örneğidir. B) Aruz ölçüsüyle yazılmıştır. C) Alegorik (sembolik) eserdir. D) Karahanlı Türkçesi ile yazılmıştır. E) İlk manzum sözlüktür.

Doğru cevap E'dir. İlk manzum sözlük Divan-ü Lügati't-Türk değil, Atabetü'l-Hakayık'tır. (Not: Yanlış bilgi, Divan-ü Lügati't-Türk sözlüktür, Kutadgu Bilig değildir.)

4. Divan şiirinde en uzun nazım biçimi olan, mesnevi tarzında yazılan ve genellikle dini, ahlaki ya da kahramanlık konularını işleyen türe ne ad verilir?

A) Mesnevi B) Gazel C) Kaside D) Murabba E) Tuyuğ

6. Halk şiirinde, dört dizelik bendin son dizesinde (mahlasın geçtiği kısım) şairin adının veya takma adının geçtiği bölüme ne ad verilir?

A) Nakarat B) Tapşırma C) Divan D) Tecnis E) Koşma

Doğru cevap B'dir. Tapşırma, âşık edebiyatında şairin adının/mahlasının geçtiği son dörtlük veya dizedir.

7. Dede Korkut Hikâyeleri'nin en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tamamen manzum eser olması B) İlk İslami eser olması C) Destandan halk hikâyesine geçişin ilk örneği olması D) Eserin tamamının Oğuz Türkçesi ile yazılması E) Tamamen Hoca Ahmet Yesevî tarafından yazılması

Doğru cevap C'dir. Dede Korkut, destan dönemi özelliklerini (alp tipi) halk hikayesi anlatımıyla birleştiren geçiş dönemi eseridir.

8. Divan Edebiyatında, bir kişiyi yermek, eleştirmek amacıyla yazılan şiirlere ne ad verilir?

A) Hiciv B) Mersiye C) Tevhit D) Naat E) Methiye

Doğru cevap A'dır. Halk edebiyatında taşlama, Divan edebiyatında hiciv, günümüz edebiyatında ise eleştiri (satir) adını alır.

9. "Gönül, gurbet ele varma / Ya gelinir ya gelinmez / Her güzele gönül verme / Ya sevilir ya sevilmez" dörtlüğü, Halk şiirinin hangi nazım biçimine örnek olabilir?

A) Semai B) Mani C) Koşma D) Varsağı E) Türkü

Doğru cevap C'dir. Dörtlüğün 11'li hece ölçüsü ve a-b-a-b (veya x-a-x-a) kafiye örgüsü Koşma nazım biçiminin temel özellikleridir.

10. Tekke ve Tasavvuf Edebiyatının kurucusu ve ilk büyük şairi kimdir?

A) Yunus Emre B) Hacı Bektaş Veli C) Mevlânâ Celaleddin Rûmî D) Hoca Ahmed Yesevî E) Kaygusuz Abdal

Doğru cevap D'dir. Hoca Ahmed Yesevî, Divan-ı Hikmet adlı eseriyle Tekke edebiyatının temelini atmıştır.

11. Divan Edebiyatında, şairin kendi mahlasını kullandığı, genellikle ilk beytine "matla", son beytine ise "makta" denilen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gazel B) Rubai C) Kaside D) Şarkı E) Kıt'a

Doğru cevap A'dır. Matla (başlangıç) ve Makta (bitiş) terimleri Gazel ve Kaside'nin beyitlerine özgüdür. Ancak kasidenin son beytine "tâc-beyit" de denir, bu yüzden genel tanımlamaya en uygun olan Gazel'dir.

12. Atabetü'l-Hakayık (Edip Ahmet Yüknekî) hangi konuda yazılmış didaktik bir eserdir?

A) Hukuk ve adalet B) Ahlak ve öğüt C) Mitolojik hikâyeler D) Savaş ve kahramanlık E) Aşk ve güzellik

Doğru cevap B'dir. Atabetü'l-Hakayık, Hakikatlerin Eşiği anlamına gelir ve din, ahlak, bilgi gibi konularda öğüt veren didaktik bir eserdir.

13. Köroğlu, Dadaloğlu, Karacaoğlan gibi şairlerin temsil ettiği, daha çok doğa, aşk ve kahramanlık konularını işleyen Halk şiiri kolu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Tekke Edebiyatı B) Anonim Halk Edebiyatı C) Divan Edebiyatı D) Tanzimat Edebiyatı E) Âşık Tarzı Halk Edebiyatı

Doğru cevap E'dir. Bu şairler saz eşliğinde şiir söyleyen, genellikle aşk, doğa, gurbet ve yiğitlik temalarını işleyen Âşık Edebiyatı'nın önemli temsilcileridir.

14. Divan şiirinde Şeyhi'nin yazdığı, Türk edebiyatının en tanınmış fabl (hayvan masalı) örneklerinden biri olan eser nedir?

A) Harname B) İskendername C) Mantıku't-Tayr D) Garibname E) Cemşid ü Hurşid

Doğru cevap A'dır. Harname (Eşek Kitabı), Şeyhî'nin yazdığı hiciv ve fabl türünde önemli bir mesnevidir.

15. "Aruzla yazılan dört dizeden oluşan, yalnızca Türklerin kullandığı bir nazım biçimi olup, genellikle mani kafiye düzenine (aaxa) sahiptir." Tanımlanan Divan şiiri nazım biçimi hangisidir?

A) Murabba B) Terci-i Bent C) Gazel D) Rubai E) Tuyuğ

Doğru cevap E'dir. Tuyuğ, İran edebiyatından gelen Rubai'ye benzer, ancak yalnızca Türk şairlerince kullanılmış milli bir nazım biçimidir.

16. Aşağıdakilerden hangisi koşmanın türlerinden (konularına göre adlandırılması) biri değildir?

A) Güzelleme B) Koçaklama C) Taşlama D) Nutuk E) Ağıt

Doğru cevap D'dir. Nutuk, Tekke Edebiyatında tarikata yeni girenlere yol göstermek amacıyla söylenen şiirlerdir.

17. İlk Türkçe sözlük ve dil bilgisi kitabı olarak kabul edilen, Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan eser nedir?

A) Kutadgu Bilig B) Atabetü'l-Hakayık C) Divanü Lügati't-Türk D) Divan-ı Hikmet E) Muhakemetü'l-Lügateyn

Doğru cevap C'dir. Divanü Lügati't-Türk (Türk Dilleri Sözlüğü), Türkçenin Arapçadan üstünlüğünü göstermek amacıyla yazılmıştır.

18. Divan Edebiyatında Fuzûlî'nin ünlü eseri Leyla ve Mecnun, hangi türde bir eserdir?

A) Mesnevi B) Kaside C) Gazel D) Murabba E) Terkib-i Bent

Doğru cevap A'dır. Leyla ve Mecnun, mesnevi nazım biçimiyle yazılmış, aşk ve tasavvuf konulu bir hikâyedir.

19. Âşık Edebiyatında saz çalmayı bilmeyen, şiirlerini yazılı olarak bir divanda toplayan şairlere ne ad verilir?

A) Âşık B) Kalem Şairi C) Tekke Şairi D) Saz Şairi E) Ozan

Doğru cevap B'dir. Kalem şairleri, şiirlerini saz eşliğinde değil, yazarak oluştururlar. Bayburtlu Zihnî bu türün örneklerindendir.

20. Türk destanlarından biri olan ve Altay-Sayan Türklerine ait olan, dünyanın en uzun destanı kabul edilen eser hangisidir?

A) Ergenekon Destanı B) Şu Destanı C) Oğuz Kağan Destanı D) Alp Er Tunga Destanı E) Manas Destanı

Doğru cevap E'dir. Manas Destanı, Kırgızlara ait olup, dünyanın en uzun destanıdır.

21. Aşağıdakilerden hangisi Divan Edebiyatının özelliklerinden biri değildir?

A) Nazım birimi beyittir. B) Sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır. C) Aruz ölçüsü kullanılmıştır. D) Parça güzelliği esastır. E) Söz sanatlarına önem verilmiştir.

Doğru cevap B'dir. Divan Edebiyatı'nda Arapça ve Farsça kelimelerle dolu ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır.

22. Türk Edebiyatı'nın ilk yazılı anıtları olarak kabul edilen eserler hangi devlete aittir?

A) Köktürkler B) Uygurlar C) Karahanlılar D) Hunlar E) Selçuklular

Doğru cevap A'dır. Orhun Abideleri (Köktürk Yazıtları), Türk edebiyatının bilinen ilk yazılı metinleridir.

23. Tekke Edebiyatında Allah'a yalvarmak ve ona dua etmek için söylenen şiirlere ne ad verilir?

A) Şathiye B) Nutuk C) Devriye D) İlahî E) Nefes

Doğru cevap D'dir. İlahi, Allah'ı övmek, ona yakarmak ve dini coşkuyu dile getirmek amacıyla yazılır.

24. Divan şiirinde bir şairin başka bir şairin şiirini aynı ölçü ve uyakla yazmasına ne ad verilir?

A) Münazara B) Nazire C) Tezkire D) Siyer E) Muamma

Doğru cevap B'dir. Nazire, bir şairin beğenilen bir şiire öykünerek aynı ölçü ve kafiyede şiir yazmasıdır.

25. Aşağıdaki yazar ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

A) Kaşgarlı Mahmut - Divanü Lügati't-Türk B) Hoca Ahmed Yesevî - Divan-ı Hikmet C) Yunus Emre - Makalat D) Yusuf Has Hacip - Kutadgu Bilig E) Edip Ahmet Yüknekî - Atabetü'l-Hakayık

Doğru cevap C'dir. Makalat, Hacı Bektaş Veli'nin eseridir. Yunus Emre'nin en önemli eseri Divan'ıdır.