10. Sınıf Türk Edebiyatı Kapsamlı Online Test

 

10. SINIF TÜRK EDEBİYATI: KAPSAMLI ÜNİTE TESTİ

Aşağıdaki 50 soruyu yanıtlayın ve sonuçlarınızı kontrol edin.

1. Edebî bir eserde karakterlerin iç dünyasının, ruh hâllerinin ve bilinçaltı süreçlerinin derinlemesine incelenmesi, edebiyatın aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle en yakın ilişkide olduğunu gösterir?

A) Sosyoloji B) Tarih C) Felsefe D) Filoloji E) Psikoloji

2. Edebiyat kelimesinin kökeni olan 'edeb' kavramının, insanın iyi, güzel ve doğruyu arama çabasıyla ilgili olması, edebiyatın en çok hangi bilim dalından beslendiğini gösterir?

A) Estetik B) Mantık C) Felsefe D) Antropoloji E) Coğrafya

3. Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında, edebî hayatı kökten değiştiren en temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kullanılan alfabelerin çeşitliliği B) Coğrafi olarak sürekli göç edilmesi C) Şiirde ölçü birliğinin sağlanamaması D) Din değiştirme ve medeniyet dairesi değişimi E) Yalnızca sözlü ürünlerin verilmesi

4. Türk edebiyatında Batı Etkisindeki Dönem'in başlangıcını oluşturan ve edebî türlerin ilk örneklerinin verildiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

A) Millî Edebiyat B) Servet-i Fünûn C) Tanzimat Edebiyatı D) Fecr-i Âti E) Geçiş Dönemi

5. İslamiyet Öncesi Sözlü Edebiyat döneminde, 'Yuğ' adı verilen cenaze törenlerinde ölen kişinin erdemlerini ve acıyı dile getiren şiir türü nedir?

A) Koşuk B) Sav C) Destan D) Sagu E) Varsağı

6. Aşağıdakilerden hangisi, İslamiyet Öncesi Türk Şiiri'nin özelliklerinden biri **değildir**?

A) Nazım birimi dörtlüktür. B) Ölçü olarak hece kullanılmıştır. C) Daha çok tam ve zengin kafiye kullanılmıştır. D) Dil, yabancı etkilerden uzaktır. E) Aşk, doğa, kahramanlık gibi konular işlenir.

7. Türkçenin ilk yazılı metinleri kabul edilen Göktürk Kitabeleri hangi alfabe ile yazılmıştır?

A) Uygur Alfabesi B) Arap Alfabesi C) Soğut Alfabesi D) Orhon (Göktürk) Alfabesi E) Latin Alfabesi

8. Göktürk Yazıtları'nın temel üslubu dikkate alındığında, bu eserler hangi edebî türün en önemli örnekleri sayılır?

A) Lirik Şiir B) Epik Destan C) Mesnevi D) Söylev (Hitabet) E) Hikâye

9. Türk edebiyatının ilk siyasetnamesi kabul edilen, aruz ölçüsüyle yazılmış ilk eser olma özelliğini taşıyan ve Yusuf Has Hacip tarafından yazılan didaktik eser hangisidir?

A) Divan-ı Hikmet B) Atabetü'l-Hakayık C) Divanü Lugati't-Türk D) Kutadgu Bilig E) Dede Korkut Hikâyeleri

10. 'Hakikatlerin Eşiği' anlamına gelen, dinî-ahlaki öğütler veren ve Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutadgu Bilig B) Divan-ı Hikmet C) Atabetü'l-Hakayık D) Şecere-i Türk E) Divanü Lugati't-Türk

11. Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan ve Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla kaleme alınan, ilk Türk dili sözlüğü ve ansiklopedisi niteliğindeki eser nedir?

A) Kutadgu Bilig B) Atabetü'l-Hakayık C) Divanü Lugati't-Türk D) Divan-ı Hikmet E) Kitab-ı Dede Korkut

12. Türklerin bir dağ gediğinden geçerek tekrar eski güçlerine kavuşmalarını anlatan ve demircilikle ilişkilendirilen destan hangisidir?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Yaratılış Destanı C) Alp Er Tunga Destanı D) Göç Destanı E) Ergenekon Destanı

13. Destanların oluşum, yayılma ve derleme aşamalarından geçmesi, destanın hangi türüne ait bir özelliktir?

A) Modern Destan B) Yapma (Yapay) Destan C) Doğal Destan D) Epik Hikâye E) Menkıbe

14. İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nda, dinsel törenlerde şiirleri söyleyen, büyü yapan ve müzikle uğraşan din adamı-ozanlara verilen adlardan biri **değildir**?

A) Şaman B) Kam C) Baksı D) Ozan E) Aşık

15. Geçiş Dönemi eserlerinin tamamında görülen ve dönemin karma yapısını yansıtan temel özellik nedir?

A) Yalnızca aruz ölçüsünün kullanılması B) Arapça ve Farsça kelimelerin hiç kullanılmaması C) Nazım ve nesrin iç içe olması D) Hem hece hem aruz ölçüsünün bir arada kullanılması E) Tamamen Batı etkisinde yazılmaları

16. Göktürk Yazıtları'nı 1893 yılında okuyup çözümleyen Danimarkalı dil bilimci kimdir?

A) Wilhelm Radloff B) Kaşgarlı Mahmut C) Ziya Gökalp D) Vilhelm Thomsen E) Fuat Köprülü

17. Ahmet Yesevi'nin sade dille ve hece ölçüsüyle yazdığı, tasavvufi düşünceyi yaymayı amaçlayan şiirlerinin toplandığı eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Divanü Lugati't-Türk B) Kutadgu Bilig C) Atabetü'l-Hakayık D) Divan-ı Hikmet E) Garibname

18. Sözlü Dönem'deki 'koşuk' türü, Halk Edebiyatı'nda hangi nazım türüne, Divan Edebiyatı'nda ise hangi nazım şekline içerik ve yapı bakımından en yakın karşılık gelir?

A) Koşma - Gazel B) Ağıt - Mersiye C) Semai - Kaside D) Koşma - Tuyuğ E) Mani - Rubai

19. Türk destanlarında sıklıkla görülen ve kahramanın ilahi bir güce sahip olduğunu, kutsal bir soydan geldiğini gösteren motif aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ağaç Motifi B) Mağara Motifi C) Kırklar Motifi D) Su Motifi E) Işık Motifi

20. Türklerin yerleşik hayata geçmesine ve matbaayı kullanmaya başlamasına neden olan Türk devleti ve edebiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Göktürk Edebiyatı B) Karahanlı Edebiyatı C) Uygur Edebiyatı D) Çağatay Edebiyatı E) Hun Edebiyatı

21. Uygur dönemine ait olan ve falcılıkla ilgili bilgileri içeren, 65 parşömen üzerine yazılmış kâhinlik metni niteliğindeki eser hangisidir?

A) Altun Yaruk B) Sekiz Yükmek C) Irk Bitig D) Prens Kalyanamkara ve Papamkara E) Tigin

22. Aşağıdaki eserlerden hangisi, içerik ve üslup açısından diğerlerinden farklıdır ve Türk destan geleneğini İslami motiflerle harmanlayarak sürdürmüştür?

A) Kutadgu Bilig B) Atabetü'l-Hakayık C) Divanü Lugati't-Türk D) Divan-ı Hikmet E) Dede Korkut Hikâyeleri

23. Yazarın eserini oluştururken kullandığı dilin yapısı, kelimelerin kökeni ve anlam değişimleri, edebiyatın aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle ilişkisini gösterir?

A) Sosyoloji B) Tarih C) Felsefe D) Filoloji (Dil Bilimi) E) Mantık

24. Türk Edebiyatı'nın ana dönemlerinin belirlenmesinde, İslamiyet Öncesi'nden İslamiyet Etkisine geçişte hangi dil grubu esas alınmıştır?

A) Batı Türkçesi (Türkiye Türkçesi) B) Kuzey-Doğu Türkçesi (Çağatay Türkçesi) C) Hakaniye Türkçesi (Karahanlı Türkçesi) D) Kıpçak Türkçesi E) Azeri Türkçesi

25. Aşağıdaki destanlardan hangisi, diğerlerinden farklı olarak İslamiyet sonrasında ortaya çıkmış ve İslami-Kahramanlık temasını öne çıkarmıştır?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Manas Destanı C) Alp Er Tunga Destanı D) Ergenekon Destanı E) Battal Gazi Destanı

26. Sözlü edebiyat ürünü olan, günümüzdeki atasözlerinin karşılığı kabul edilen, kısa ve özlü sözlere ne ad verilir?

A) Koşuk B) Sagu C) Sav D) Destan E) Balbal

27. Kutadgu Bilig'in içerdiği dört soyut karakterin temsil ettiği kavramlar arasında aşağıdakilerden hangisi **bulunmaz**?

A) Adalet (Kün Togdı) B) Mutluluk (Ay Toldı) C) Akıl (Ögdülmiş) D) Kanaat (Kutalmış) E) Devlet (Kuş Beg)

28. Göktürk Kitabeleri'nin yazılmasında emeği geçen, Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarının altına imzasını atan kişi kimdir?

A) Vezir Tonyukuk B) Yolluğ Tigin C) Bilge Kağan D) Alp Er Tunga E) Kaşgarlı Mahmut

29. Divanü Lugati't-Türk'ün yazılması için kullanılan lehçe aşağıdakilerden hangisidir?

A) Batı Türkçesi B) Kıpçak Türkçesi C) Karahanlı Türkçesi (Hakaniye Lehçesi) D) Osmanlı Türkçesi E) Türkiye Türkçesi

30. Dünyanın en uzun destanı olarak bilinen ve Kırgız Türklerine ait olan doğal destan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Manas Destanı C) Ergenekon Destanı D) Gılgamış Destanı E) Ramayana

31. Edebiyatın, toplumun geçirdiği değişimleri, sınıf çatışmalarını ve sosyal yapıyı yansıtması, hangi bilim dalıyla olan zorunlu ilişkisini gösterir?

A) Mantık B) Psikoloji C) Tarih D) Coğrafya E) Sosyoloji

32. Tanzimat Edebiyatı, Fecr-i Âti ve Servet-i Fünûn edebiyatlarının ortak olarak dahil olduğu ana dönem başlığı nedir?

A) Sözlü Edebiyat B) İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı C) Çağatay Edebiyatı D) Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı E) Divan Edebiyatı

33. Koşuk, Sagu ve Sav gibi ürünlerin ortaya çıktığı törenlerin ortak adı nedir?

A) Bengü Taş B) Şölen, Yuğ, Sığır C) Cönk D) Ağıt E) Hikmet

34. Kutadgu Bilig'in nazım şekli ve ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Beyit - Hece B) Dörtlük - Hece C) Mesnevi - Aruz D) Gazel - Aruz E) Kaside - Hece

35. Doğal destanların oluşum aşamaları sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Oluşum, Derleme, Yayılma B) Yayılma, Derleme, Oluşum C) Oluşum, Yayılma, Derleme D) Çekirdek, Yazma, Söyleme E) Anonim, Yazar, Metin

36. Uygur edebiyatında tiyatro metinlerinin ve çeviri hikâyelerin görülmesinin temel nedeni nedir?

A) Göçebe hayatın sürmesi B) Yalnızca savaş konularının işlenmesi C) Maniheizm ve Budizm dinlerinin etkisiyle yerleşik hayata geçilmesi D) Arap alfabesinin kullanılması E) Aruz ölçüsünün yaygınlaşması

37. Aşağıdakilerden hangisi, Dede Korkut Hikâyeleri'nin özelliklerinden biri **değildir**?

A) Nazım ve nesir karışık olarak yazılmıştır. B) Türklerin İslamiyet'e geçiş dönemi izlerini taşır. C) Tamamı aruz ölçüsüyle yazılmıştır. D) Oğuz Türklerinin savaşlarını ve yaşamını anlatır. E) Eserin mukaddime (giriş) kısmı manzumdur.

38. İslamiyet Öncesi Sözlü Edebiyat döneminde kullanılan temel kafiye çeşidi, dize sonlarında tek ses benzerliğine dayanır. Bu kafiye çeşidi nedir?

A) Tam Kafiye B) Zengin Kafiye C) Cinaslı Kafiye D) Yarım Kafiye E) Tunç Kafiye

39. Aşağıdaki eserlerden hangisi, Divanü Lugati't-Türk'te yer alan bir sagu parçasıdır?

A) Bamsı Beyrek Hikâyesi B) Alp Er Tunga Sagu'su C) Kutadgu Bilig'in önsözü D) Hikmetler E) Irk Bitig'den bir fal metni

40. Bir destanın, belirli bir sanatçı tarafından, belli bir amaç doğrultusunda, kısa bir zamanda kaleme alınmasına ne ad verilir?

A) Doğal Destan B) Anonim Destan C) Halk Hikâyesi D) Yapma (Yapay) Destan E) Menkıbe

41. Edebiyatın, toplumsal ahlak, değer yargıları ve iyi-kötü kavramlarını irdeleyen yönü, hangi bilim dalıyla olan ilişkisini vurgular?

A) Filoloji B) Estetik C) Etik (Ahlak Felsefesi) D) Mantık E) Sanat Tarihi

42. Halk Edebiyatı, Divan Edebiyatı ve Tekke Edebiyatı, Türk Edebiyatının hangi ana döneminin kollarını oluşturur?

A) İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı B) Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı C) Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı D) İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı E) Tanzimat Edebiyatı

43. Koşuk türündeki şiirlerin ana temaları genellikle hangi konular üzerinedir?

A) Ölüm ve keder B) Dini ve tasavvufi öğütler C) Yönetim ve siyaset D) Aşk, doğa, kahramanlık E) Toplumsal eleştiri

44. Divan-ı Hikmet'te şiirlerin nazım birimi ve ölçüsü nasıldır?

A) Beyit - Aruz B) Dörtlük - Aruz C) Beyit - Hece D) Dörtlük - Hece (Yer yer aruz) E) Bent - Serbest

45. Saka Türklerine ait olan ve İskender ile mücadeleyi konu edinen destan aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yaratılış Destanı B) Alp Er Tunga Destanı C) Oğuz Kağan Destanı D) Manas Destanı E) Göç Destanı

46. Aşağıdakilerden hangisi, Uygur dönemi eserlerinin Göktürk yazıtlarından farklı bir özelliğidir?

A) Dörtlük nazım birimini kullanmaları B) Sade bir dil kullanmaları C) Dinî içeriklerinin olması D) Kâğıt üzerine yazılmaları ve matbaayı kullanmaları E) Hitabet üslubunun ağır basması

47. Kutadgu Bilig'in dört ana karakterinden "Ögdülmiş"in temsil ettiği kavram nedir?

A) Adalet B) Mutluluk C) Akıl D) Devlet E) Akıbet

48. Sagu türünün Halk Edebiyatı'ndaki karşılığı olan ve ölenin arkasından yakılan, acı ve kederi dile getiren nazım türü nedir?

A) Koşma B) Semai C) Varsağı D) Mani E) Ağıt

49. Aşağıdaki destanlardan hangisi, Altay Türklerinin inançlarına göre evrenin ve ilk insanın yaratılışını konu edinir?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Ergenekon Destanı C) Yaratılış Destanı D) Türeyiş Destanı E) Şu Destanı

50. Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasında, Batı etkisine girmenin yanı sıra, 1911'de yayımlanan 'Yeni Lisan' makalesiyle başlangıcı kabul edilen dönem hangisidir?

A) Tanzimat Edebiyatı B) Servet-i Fünûn Edebiyatı C) Fecr-i Âti Edebiyatı D) Millî Edebiyat E) Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı