10. SINIF EDEBİYAT: DESTAN VE GEÇİŞ DÖNEMİ TESTİ (30 Soru)

 

📚 10. SINIF EDEBİYAT: DÖNEM SINAV PROVASI

Destan, Halk Hikayesi ve Geçiş Dönemi Edebiyatı Konularında 30 Soru

1. Türk destanlarının oluşum, yayılış ve yazıya geçirilme aşamaları sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Yayılış, Derleme, Oluş B) Oluş, Derleme, Yayılış C) Oluş, Yayılış, Derleme D) Söyleme, Yazma, Toplama E) Yayılma, Unutulma, Yazılma

2. Aşağıdakilerden hangisi doğal bir destan değil, yakın zamanda bir şair tarafından yazılmış yapay (yapma) destan örneğidir?

A) Ramayana B) Manas Destanı C) Üç Şehitler Destanı (Fazıl Hüsnü Dağlarca) D) Gılgamış E) Şehname

3. Dünyanın en uzun destanı kabul edilen ve hâlâ canlılığını koruyan, Kırgız Türklerine ait destan hangisidir?

A) Dede Korkut B) Manas Destanı C) Ergenekon Destanı D) Oğuz Kağan Destanı E) Satuk Buğra Han Destanı

4. İranlı şair Firdevsî'nin Şehname adlı eserinde adı geçen ve sagu örneği de bulunan Alp Er Tunga destanı hangi Türk boyuna aittir?

A) Hunlar B) Köktürkler C) Sakalar (İskitler) D) Uygurlar E) Karluklar

5. Destanlar için aşağıdakilerden hangisi **söylenemez**?

A) Millî özellikler taşır ve ulusun tarihini yansıtır. B) Olağanüstü olaylara ve kahramanlara yer verilir. C) Genellikle manzum (şiir) şeklindedir. D) Uzun bir süreçte, anonim olarak oluşur. E) Gerçekleşen olaylar sade ve gerçekçi bir dille anlatılır.

6. Aşağıdaki edebî türlerden hangisi, inandırıcılık iddiası taşıyan, kutsal sayılan kişi, yer veya olaylar hakkında anlatılan kısa, anonim halk hikayeleridir?

A) Masal B) Efsane C) Menkıbe D) Fıkra E) Halk Hikayesi

7. Uygur destanlarından olup, kutsal taşın Çinlilere verilmesi sonucu yaşanan doğal felaketleri ve yeni yurt arayışını anlatan destan hangisidir?

A) Ergenekon Destanı B) Yaradılış Destanı C) Türeyiş Destanı D) Göç Destanı E) Attila Destanı

8. Halk hikâyeleri ile destanlar arasındaki temel fark, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Destanlar şiir, halk hikayeleri düzyazıdır. B) Destanlar anonim, halk hikayeleri yazarlıdır. C) Halk hikayeleri nazım-nesir karışık, destanlar sadece nazımdır. D) Destanlar tarihi olayları, halk hikayeleri aşkı ve kahramanlığı işler. E) Destanlar İslamiyet'ten sonra, halk hikayeleri önce oluşmuştur.

9. Türk edebiyatında destan geleneğinden halk hikâyesi geleneğine geçişin ilk ve en önemli örneği kabul edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutadgu Bilig B) Atabetü’l Hakayık C) Divan-ı Hikmet D) Battalname E) Dede Korkut Hikâyeleri

10. Halk Hikayeleri için aşağıdakilerden hangisi **yanlıştır**?

A) Sözlü gelenekte âşıklar tarafından anlatılmıştır. B) Temelde aşk, fedakârlık ve kahramanlık konularını işler. C) Genellikle manzum ve mensur (şiir ve düzyazı) karışımıdır. D) Olağanüstü olaylar destanlara göre çok daha azdır. E) Tamamen mensur (düzyazı) olarak kaleme alınmıştır.

11. Türk edebiyatının İslamiyet etkisine girdiği "Geçiş Dönemi" eserlerinin temel amacı nedir?

A) İslam öncesi kültürü yaşatmak B) Dini ve ahlaki değerleri öğretmek (Didaktik) C) Arap edebiyatının şiir kurallarını tanıtmak D) Hikâye türünün ilk örneklerini vermek E) Sade bir dille lirik şiir yazmak

12. Yusuf Has Hacip tarafından yazılan ve "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelen, edebiyatımızın ilk siyasetnamesi kabul edilen eser hangisidir?

A) Divan-ı Hikmet B) Atabetü’l Hakayık C) Divan-ı Lügati't-Türk D) Kutadgu Bilig E) Siyasetname

13. Kutadgu Bilig'deki Küntogdı, hükümdarı temsil eder ve hangi soyut kavramı kişileştirir?

A) Akıl B) Adalet (Kanun) C) Saadet (Mutluluk) D) Hayatın Sonu E) Devlet

14. Türk dilinin zenginliğini Araplara göstermek ve onlara Türkçe öğretmek amacıyla yazılan, ilk Türkçe sözlük ve antoloji niteliği taşıyan eserin yazarı kimdir?

A) Ahmet Yesevi B) Yusuf Has Hacip C) Kaşgarlı Mahmut D) Edip Ahmet Yükneki E) Ali Şir Nevai

15. Divan-ı Lügati’t-Türk'ün en önemli edebiyat tarihindeki yeri nedir?

A) İlk Türk romanı olması B) İlk İslami mesnevi olması C) İlk Türkçe sözlük olması D) İlk Türk siyasetnamesi olması E) Türkçenin ilk tezkiresi olması

16. Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan Atabetü'l Hakayık ("Hakikatlerin Eşiği") adlı eserin ana teması nedir?

A) Adalet ve hükümdarlık sanatı B) İslamiyet'in faziletleri ve ahlaki öğütler C) Türk lehçelerinin karşılaştırılması D) Türk destanlarının derlenmesi E) Tasavvufi aşk ve ilahi sırlar

17. İlk büyük Türk mutasavvıfı kabul edilen, Divan-ı Hikmet adlı eseriyle Türk tasavvuf edebiyatının temellerini atan şair kimdir?

A) Yunus Emre B) Hoca Ahmet Yesevi C) Mevlana D) Edip Ahmet Yükneki E) Kaşgarlı Mahmut

18. Divan-ı Hikmet'in dil ve nazım özellikleri için aşağıdakilerden hangisi **doğrudur**?

A) Tamamen aruz ölçüsüyle, ağır bir dille yazılmıştır. B) Sadece Farsça ve Arapça sözcükler kullanılmıştır. C) Hem hece hem aruz kullanılmış, dili sade ve öğreticidir. D) Dörtlükler yerine sadece beyit nazım birimi kullanılmıştır. E) Tamamen doğal destan özelliklerini yansıtır.

19. Kutadgu Bilig, Divan-ı Lügati't-Türk gibi ilk İslami eserlerin yazıldığı, Karahanlı Devleti'nin resmî dili kabul edilen Türk lehçesi hangisidir?

A) Anadolu Türkçesi B) Kıpçak Türkçesi C) Hakaniye (Karahanlı) Türkçesi D) Çağatay Türkçesi E) Osmanlı Türkçesi

20. Aşağıdakilerden hangisi, Türk edebiyatının 'Dört Büyük Klasik Eseri'nden (Geçiş Dönemi Eserleri) biri **değildir**?

A) Kutadgu Bilig B) Divan-ı Lügati’t-Türk C) Kitab-ı Dede Korkut D) Atabetü’l Hakayık E) Divan-ı Hikmet

21. Türklerin İslamiyet’i kabulünden sonraki döneme ait olan, Karahanlı Hükümdarı Abdülkerim Satuk Buğra Han’ın hayatı ve İslamiyet’i yayma mücadelesini anlatan destan hangisidir?

A) Alp Er Tunga Destanı B) Oğuz Kağan Destanı C) Köroğlu Destanı D) Satuk Buğra Han Destanı E) Bozkurt Destanı

22. Efsanelerden farklı olarak, daha çok din büyüklerinin, evliyaların veya tarikat kurucularının olağanüstü olaylarını anlatan kısa hikâyelere ne ad verilir?

A) Masal B) Menkıbe C) Anonim Hikaye D) Dastan E) Keramet

23. Halk hikâyelerinde, anlatıcının (âşığın) kahramanların duygu yoğunluğunu ifade etmek için başvurduğu temel yöntem nedir?

A) Manzum (şiir) kısımlarda saz eşliğinde türkü söylemek B) Olayları tamamen nesir (düzyazı) ile anlatmak C) Olay örgüsünü tamamen kesip, mektup okumak D) Tamamen olağanüstü olaylara yer vermek E) Aruz ölçüsüyle kaside okumak

24. İslamiyet etkisindeki ilk eserlerin çoğunda görülen ve Kutadgu Bilig'in de tamamının yazıldığı nazım birimi nedir?

A) Dörtlük (Hece) B) Bent C) Beyit (Aruz) D) Mani E) Terkib-i Bent

25. Aşağıdaki eser-yazar eşleştirmelerinden hangisi **yanlıştır**?

A) Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip B) Divan-ı Hikmet – Ahmet Yesevi C) Atabetü’l Hakayık – Edip Ahmet Yükneki D) Divan-ı Lügati’t-Türk – Kaşgarlı Mahmut E) Dede Korkut Hikayeleri – Ali Şir Nevai

26. Divan-ı Lügati't-Türk'ün antoloji (seçki) niteliği taşıması, eserin hangi özelliğini göstermektedir?

A) Sadece Arapça kelimeleri içermesi B) İslamiyet'i yayma amacı taşıması C) Türk boylarının yaşadığı yerleri gösteren harita içermesi D) Sagu, koşuk ve sav gibi İslamiyet öncesi ürün örneklerini içermesi E) Bir siyasetname olması

27. Atabetü'l Hakayık’ın nazım birimi beyit, ölçüsü ise Arap edebiyatından alınan hangi ölçüdür?

A) Hece Ölçüsü B) Serbest Ölçü C) Aruz Ölçüsü D) Vezinli Ölçü E) Yedili Hece

28. Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi **doğrudur**?

A) Tamamen destan özelliklerini gösterir. B) Sadece aşk teması işlenmiştir. C) Eserin asıl anlatıcısı olan Dede Korkut hikâyelerin şairi değildir. D) Dili tamamen günümüz Türkçesine yakındır. E) Sadece tek bir kopyası bulunmaktadır.

29. Türklerin dört yüz yıl kapalı kaldığı bir demir dağı eriterek yeniden dünyaya yayıldıklarını anlatan, Köktürklere ait destan hangisidir?

A) Oğuz Kağan Destanı B) Türeyiş Destanı C) Bozkurt Destanı D) Ergenekon Destanı E) Manas Destanı

30. Kutadgu Bilig'in Türk edebiyatındaki en önemli ilk özelliği nedir?

A) İlk Türkçe sözlük olması B) İlk tasavvufi eser olması C) İlk hikaye kitabı olması D) İlk mesnevi ve ilk siyasetname olması E) İlk manzum tezkire olması

Harika! Sınavı tamamladın.
Toplam Doğru Sayın: 0 / 30

Yanlış cevapladığın sorular yeşil/kırmızı ile işaretlenecektir.