9. SINIF BİYOLOJİ YAZILI PROVASI 4 (2025-2026)

🔬 9. SINIF BİYOLOJİ YAZILI PROVASI (20 SORU)

1. Suyun donduğunda hacminin artması ve yoğunluğunun azalması (buzun su üzerinde yüzmesi), canlı yaşamı için hangi hayati önemi sağlar?

A) Vücut sıcaklığının dengelenmesini kolaylaştırır. B) Enzimlerin çalışması için optimal ortam oluşturur. C) Göllerin ve denizlerin yüzeyden donarak su altındaki canlı yaşamını korumasını sağlar. D) Bitkilerde suyun kılcallıkla taşınmasını sağlar. E) Kimyasal tepkimelerin gerçekleşmesini kolaylaştırır.

2. Kanımızdaki kırmızı rengi veren ve oksijenin taşınmasında kilit rol oynayan hemoglobin molekülünün yapısına katılan ve eksikliğinde anemiye (kansızlık) yol açan mineral hangisidir?

A) İyot (I) B) Kalsiyum (Ca) C) Magnezyum (Mg) D) Demir (Fe) E) Çinko (Zn)

3. Vücut sıvılarının osmotik basıncını düzenleyen, sinir hücrelerinde uyartı iletiminde ve kas kasılmasında önemli rol oynayan, hücre zarında en çok bulunan mineral hangisidir?

A) Sodyum (Na) B) Kükürt (S) C) Fosfor (P) D) İyot (I) E) Demir (Fe)

4. Kan ve hücre içi sıvıların pH değerini küçük değişimlere karşı koruyarak büyük pH değişikliklerini engelleyen biyolojik sistemlere ne ad verilir?

A) Dehidrasyon B) Tamponlama C) Homeostazi D) İyonizasyon E) Katabolizma

5. Aşağıdaki organik moleküllerden hangisi sindirime uğramadan, enerji elde etmek amacıyla doğrudan hücre solunumunda kullanılabilir?

A) Nişasta B) Maltoz C) Protein D) Glikojen E) Glikoz

6. Aşağıdaki disakkaritlerden hangisinin sentezi, sadece hayvan hücrelerinde gerçekleşebilir?

A) Sükroz (Çay şekeri) B) Maltoz (Arpa şekeri) C) Laktoz (Süt şekeri) D) Nişasta E) Selüloz

7. Bitkilerde hücre duvarının ana yapısını oluşturan, sert ve dayanıklı, insan sindirim enzimleri tarafından parçalanamayan polisakkarit hangisidir?

A) Nişasta B) Selüloz C) Glikojen D) Kitin E) Fruktoz

8. Kitin'i diğer yapısal polisakkarit olan Selüloz'dan ayıran temel özellik nedir?

A) Yapı biriminin glikoz olması B) Suda çözünmemesi C) Mantar hücre duvarında bulunması D) Yapısında Karbon, Hidrojen ve Oksijene ek olarak Azot atomu bulundurması E) Hayvanlarda enerji deposu olarak kullanılması

9. Yağlar, karbonhidratlara göre birim gram başına iki kat fazla enerji vermelerine rağmen neden enerji eldesinde ikinci sırada kullanılır?

A) Sadece hücre dışında parçalanabilmeleri B) Yapılarının basit olması C) Nükleik asitlerin yapısına katılmaları D) Çok miktarda su açığa çıkarmaları E) Parçalanmaları için daha fazla oksijen ve zamana ihtiyaç duyulması

10. Hayvansal kaynaklı yağların (tereyağı, iç yağları) oda sıcaklığında katı olmasının temel nedeni nedir?

A) Yapılarını oluşturan doymuş yağ asitlerinde tekli bağların bulunması ve sıkı istiflenmesi B) Karbon zincirinde çok sayıda çift bağ bulunması C) Hidrofobik özelliğe sahip olmaları D) Gliserol içermemeleri E) Ester bağlarının zayıf olması

11. 4 molekül gliserol ve 12 molekül yağ asidi kullanılarak maksimum kaç molekül nötral yağ (trigliserit) sentezlenebilir ve bu sentezde kaç molekül su açığa çıkar?

A) 4 yağ, 4 su B) 12 yağ, 12 su C) 4 yağ, 12 su D) 3 yağ, 9 su E) 4 yağ, 8 su

12. Hücre zarının akışkanlığını düzenleyen ve aynı zamanda D vitamini, kortizol, östrojen gibi hormonların öncülü olan lipit türü hangisidir?

A) Nötral yağlar (Trigliseritler) B) Steroitler (Kolesterol) C) Fosfolipitler D) Doymuş yağ asitleri E) Koenzimler

13. Bir proteinin amino asit diziliş sırasını (doğrusal zincir) temsil eden yapı düzeyi **Primer yapı** ise; sarmal (alfa sarmal) veya katlanmış levha (beta pilili tabaka) şekillerini oluşturan düzey hangisidir?

A) Primer yapı B) Tersiyer yapı C) Kuaterner yapı D) Sekonder (İkincil) yapı E) Hidroliz yapısı

14. Amino asitlerin yapısında hem asit (Karboksil grubu) hem de baz (Amino grubu) bulunması sayesinde, ortamdaki pH değişimlerine karşı koyarak 'tampon' gibi davranabilme özelliğine ne ad verilir?

A) Amfoter özellik B) Esansiyel özellik C) Denatürasyon D) Glikozitlenme E) Katalizörlük

15. Antikorlar, Hemoglobin ve Enzimler, protein yapısında olmaları bakımından aşağıdaki görevlerden hangisini ortak olarak üstlenirler?

A) Hücrelere ısı yalıtımı sağlama B) DNA'nın yapısına katılma C) Metabolik olaylarda düzenleyici görev alma D) Sindirim için temel enerji kaynağı olma E) Sadece bitkiler tarafından sentezlenme

16. Enzimler genellikle etki ettikleri substratın adının sonuna hangi eki alarak isimlendirilirler? (Örn: Laktoz $\\rightarrow$ Lakta....)

A) -oz B) -az C) -al D) -en E) -in

17. Enzim aktivitesinin grafiği çizildiğinde, yüksek sıcaklıkta (Örn: $70^\circ \\text{C}$) aktivitenin hızla sıfıra düşmesinin ve eski haline dönmemesinin nedeni nedir?

A) Substrat miktarının azalması B) Ortamın pH değerinin değişmesi C) Enzimin aktif bölgesinin başka bir moleküle bağlanması D) Koenzim (yardımcı kısım) eksikliği E) Enzimin protein yapısının geri dönüşümsüz olarak bozulması (Denatürasyon)

18. Enzimler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi **yanlıştır**?

A) Kimyasal tepkime sonunda harcanır veya ürüne dönüşürler. B) Aktivasyon enerjisini düşürerek tepkimeyi hızlandırırlar. C) Çoğu protein yapılıdır ve genetik bilgiye göre sentezlenirler. D) Her enzim genellikle sadece bir tür substrata etki eder (özgüllük). E) Hücre içi veya hücre dışında çalışabilirler.

19. Bir deneyde etin kıyma haline getirilmesi, kimyasal tepkimenin hızını nasıl etkiler ve nedeni nedir?

A) Hızlanmaz, çünkü enzim harcanır. B) Yavaşlar, çünkü sıcaklık düşer. C) Hızlanmaz, çünkü substrat miktarı değişmez. D) Hızlanır, çünkü substratın yüzey alanı artar. E) Yavaşlar, çünkü enzim denatürasyona uğrar.

20. Vitaminlerin canlı vücudundaki temel görevleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Birincil enerji kaynağı olarak kullanılırlar. B) Yağda çözünenler (A, D, E, K) sindirime uğrar. C) Nükleik asitlerin (DNA/RNA) yapısına katılırlar. D) Canlı vücudunda büyük miktarlarda depolanırlar. E) Düzenleyici olarak görev yaparlar (Koenzim) ve enerji vermezler.

Tebrikler! Sınavı tamamladın.
Toplam Doğru Sayın: 0 / 20

Yanlış cevapladığın sorular kırmızı ile işaretlenmiştir.